Vrouwengezondheid op de werkvloer

Maandagochtend, 08:45.
Ze zit tegenover me. Net binnen, jas nog aan. Ze glimlacht dapper, maar haar ogen verraden iets anders. Ze vertelt over moeheid die niet weggaat, over slecht slapen, over hartkloppingen waarvan ze dacht dat ze stressgerelateerd waren. “Misschien de overgang?” zegt ze aarzelend. Alsof ze zich ervoor moet schamen.

Ze werkt al twintig jaar in een speciaalzaak. Kent de klanten bij naam, regelt alles op de vloer en zorgt dat het team draait. Een topper, zeggen haar collega’s. Maar nu loopt het niet meer. En dat zegt ze pas nu. Als het eigenlijk al te laat is.

Ik hoor dit verhaal zó vaak. Vrouwen die jarenlang zorgen, aanpakken, doorgaan. Die wennen aan klachten alsof het er ‘bij hoort’. Tot ze vastlopen.

Wat me telkens opvalt: ze willen blijven werken. Ze willen niet uitvallen. Ze willen meedoen, bijdragen, zichzelf zijn. Maar ze voelen zich vaak onbegrepen. Of erger nog: onzichtbaar. En daar zit precies het probleem.

Verschil mannen en vrouwen
Vrouwen zijn anders dan mannen. Hun lijf werkt anders. Hun hormoonhuishouding, hun hartgezondheid, de overgang, menstruatie, zwangerschap… het speelt allemaal een rol in hoe ze functioneren, ook op de werkvloer. En daar houden we in veel bedrijven nog te weinig rekening mee.

Niet uit onwil, maar uit onwetendheid. Want jarenlang is ‘de standaard werknemer’ een man geweest. En dat zie je terug in hoe het werk is georganiseerd, in de werktijden, in de regels en afspraken. Het past vaak beter bij mannen dan bij vrouwen. En over gezondheid wordt meestal niet gepraat. Terwijl dat juist hard nodig is.

Ondernemer, kijk even mee
Misschien denk je nu: "Oké, interessant, maar wat moet ik hiermee?" Nou, dit dus: verzuim bij vrouwen van 45+ is aan het stijgen. Niet omdat ze niet willen werken. Wel omdat er nog te veel schaamte is om te zeggen dat ze last hebben van de overgang. Daardoor blijven ze doorgaan tot het niet meer lukt. En dan kost het maanden om weer terug te komen.

Dat kost geld. Maar nog belangrijker: je verliest vakkennis, ervaring, continuïteit, klantrelaties. Mensen zijn geen machines die je even vervangt.

Wat kun jij doen als werkgever?
Gelukkig: er is wél iets aan te doen. En het hoeft geen bakken met geld te kosten. Hier zijn drie dingen die jij meteen kunt regelen:

1. Praat erover
   Maak vrouwengezondheid bespreekbaar. Veel vrouwen vinden het lastig om op het werk te praten over overgang. Het voelt nog te vaak als een taboe. Juist door als werkgever het gesprek wél open te gooien, verlaag je die drempel. Zo hoor je eerder als er iets speelt en dat geeft jou de kans om te voorkomen dat iemand uitvalt.
2. Leer herkennen
   Leer om signalen van overgangsklachten te herkennen. Klachten zoals vermoeidheid, stemmingswisselingen of hartkloppingen worden vaak verward met stress of ‘gewoon moe zijn’. En krijgen daardoor de verkeerde aanpak. Terwijl aanpassingen soms heel simpel zijn: overleg of een ander rooster helpt, geef de ruimte om even naar achteren te lopen bij een opvlieger en laat de medewerker (katoenen) kleding in laagjes dragen.
3. Regel maatwerk
   Geef ruimte voor aanpassingen. Denk aan flexibele werktijden, rustplekken, of gesprekken met een vitaliteitscoach of bedrijfsarts. Het voorkomt uitval én laat zien dat je betrokken bent.

Wat levert het op?
Heel eerlijk? Heel veel! Minder verzuim, meer loyaliteit, betere sfeer, hogere productiviteit én een ijzersterke reputatie als werkgever. In een tijd waarin personeel schaars is, wil je bekend staan als een plek waar mensen gezien en gesteund worden.

En geloof me: als je als werkgever aandacht hebt voor vrouwengezondheid, dan voelen álle medewerkers zich beter gehoord.